

Để hiểu chính xác về Altcoin, trước hết cần làm rõ một số khái niệm cơ bản trong lĩnh vực tiền điện tử.
Trước tiên, “coin” là loại tiền điện tử vận hành trên blockchain riêng của nó. Ví dụ, Bitcoin chạy trên blockchain Bitcoin, Ethereum chạy trên blockchain Ethereum, v.v. Đây là các đồng coin gốc của từng mạng lưới.
Ngược lại, “Altcoin” là bất kỳ loại tiền điện tử nào không phải Bitcoin. Tuy nhiên, một số người coi Altcoin là tất cả các loại tiền điện tử ngoại trừ Bitcoin và Ethereum, bởi đây là hai đồng coin lớn và lâu đời nhất.
“Token” là loại tiền điện tử được phát hành trên blockchain của một đồng coin khác, thay vì có blockchain riêng. Chẳng hạn, đa số token hiện nay hoạt động trên mạng Ethereum, tận dụng hạ tầng của mạng này để phục vụ nhiều mục đích khác nhau.
Altcoin thường được phân loại như sau:
Phần lớn Altcoin ra đời nhằm khắc phục các hạn chế của Bitcoin, như tốc độ giao dịch, tiêu thụ năng lượng, quyền riêng tư, hoặc khả năng ứng dụng linh hoạt. Mỗi Altcoin đều mang giá trị riêng biệt, tạo nên sự khác biệt so với Bitcoin và các đồng tiền điện tử khác.
Hệ sinh thái Altcoin cực kỳ đa dạng, phân chia thành nhiều danh mục khác nhau nhằm phục vụ các mục đích cụ thể trong lĩnh vực Crypto:
Stablecoin được thiết kế để hạn chế biến động giá bằng cách neo giá trị vào các tài sản ổn định như USD hoặc vàng. Các ví dụ điển hình gồm USDC, USDT (Tether) và DAI. Khác với hầu hết tiền điện tử khác, stablecoin hướng tới duy trì giá trị ổn định, hữu ích cho giao dịch hàng ngày và đóng vai trò là “nơi trú ẩn an toàn” khi thị trường biến động mạnh.
Utility token hay token tiện ích mang đến quyền truy cập vào các dịch vụ trong một mạng blockchain cụ thể. Chúng như “chìa khóa kỹ thuật số” để mở khóa chức năng hoặc dịch vụ trên nền tảng. Ví dụ, XRP dùng cho giao dịch xuyên biên giới, MATIC dùng để trả phí giao dịch trên mạng Polygon.
Nhóm Altcoin này phát triển với mục đích sử dụng như tiền tệ để trao đổi giá trị, hướng tới sự hiệu quả trong thanh toán thông qua tốc độ xử lý nhanh và phí thấp.
Token quản trị mang lại quyền biểu quyết trong quá trình ra quyết định của một dự án blockchain. Nắm giữ token này, bạn có thể tham gia bỏ phiếu thay đổi giao thức, tương tự cổ đông biểu quyết trong doanh nghiệp. Maker (MKR) là ví dụ tiêu biểu, cho phép người dùng trực tiếp quyết định vận hành nền tảng MakerDAO.
Security token đại diện cho quyền sở hữu tài sản bên ngoài blockchain, tương tự chứng khoán truyền thống. Chúng có thể đại diện cho cổ phần doanh nghiệp, bất động sản hoặc các khoản đầu tư khác và thường chịu sự quản lý của pháp luật chứng khoán.
Meme coin xuất phát từ các trò đùa, bình luận xã hội nhưng được cộng đồng hưởng ứng mạnh mẽ. Dogecoin (DOGE) và Shiba Inu (SHIB) là hai ví dụ nổi bật, khởi nguồn là meme trên Internet, sau này phát triển cộng đồng lớn. Các coin này thường có nguồn cung cực lớn hoặc vô hạn, nên giá mỗi đơn vị thấp, dễ tiếp cận.
Những token này vận hành trong các game blockchain, cho phép người chơi nhận thưởng tiền điện tử qua trải nghiệm trò chơi. Ví dụ Axie Infinity, nơi người chơi nuôi, lai tạo, chiến đấu với sinh vật để nhận token quy đổi sang tiền tệ khác.
Dù trên thị trường có hàng ngàn Altcoin, chỉ một số ít ghi dấu ấn nhờ tính ứng dụng, mức độ chấp nhận và vốn hóa lớn. Dưới đây là các Altcoin tiêu biểu nhất:
Ethereum là Altcoin lớn nhất về vốn hóa. Khác với Bitcoin vốn chỉ đóng vai trò tiền kỹ thuật số, Ethereum ra mắt khái niệm “hợp đồng thông minh” có thể lập trình, tự động hóa khi đủ điều kiện. Đột phá này đã tạo nền tảng cho hàng ngàn ứng dụng, từ tài chính, trò chơi đến sàn giao dịch nghệ thuật số.
Ripple Labs phát triển XRP với mục tiêu tối ưu hóa chuyển tiền quốc tế nhanh, chi phí rẻ. Hệ thống này tập trung mạnh vào hỗ trợ tổ chức tài chính cải thiện thanh toán xuyên biên giới, thay thế cho hệ thống ngân hàng truyền thống.
Solana nổi bật với tốc độ giao dịch cực nhanh, chi phí thấp. Blockchain này xử lý hàng nghìn giao dịch/giây, lý tưởng cho các ứng dụng cần hiệu suất cao như sàn giao dịch, game blockchain.
Cardano phát triển blockchain dựa trên nghiên cứu khoa học, ưu tiên bảo mật và bền vững. Sử dụng cơ chế proof-of-stake, Cardano tiêu thụ ít năng lượng hơn nhiều so với mô hình đào coin của Bitcoin.
Litecoin được ví là “bạc đối với vàng là Bitcoin”, thuộc nhóm Altcoin tiên phong từ năm 2011. Đồng tiền này xác nhận giao dịch nhanh, dùng thuật toán băm khác với Bitcoin. Sau hơn 10 năm, Litecoin vẫn được ưa chuộng nhờ phí rẻ, khả năng thanh toán rộng rãi.
Bắt đầu là một trò đùa meme trên Internet, Dogecoin nhanh chóng trở thành một trong những đồng tiền điện tử phổ biến nhất thế giới. Dù xuất phát hài hước, Dogecoin sở hữu cộng đồng nhiệt huyết và nhận được sự chú ý lớn từ những người nổi tiếng. Giá rẻ và nguồn cung vô hạn khiến DOGE rất phổ biến với chức năng “tiền boa” và giao dịch nhỏ.
Tether là stablecoin lớn nhất về vốn hóa, duy trì neo giá với USD. Mỗi USDT đều có dự trữ đảm bảo giá trị 1 USD, là công cụ không thể thiếu cho các trader muốn chuyển đổi giữa tài sản biến động và ổn định mà không cần dùng tiền pháp định. Đây là đồng tiền điện tử có khối lượng giao dịch hàng ngày lớn nhất.
USDC là stablecoin tăng trưởng nhanh, chịu sự quản lý và neo giá USD. Được phát triển bởi liên minh Centre (sáng lập bởi Circle và Coinbase), USDC nổi bật nhờ minh bạch, kiểm toán dự trữ định kỳ. Stablecoin này là hạ tầng quan trọng cho các ứng dụng tài chính phi tập trung và thanh toán quốc tế.
Ra mắt như một đối thủ Dogecoin, Shiba Inu nhanh chóng hút lượng lớn nhà đầu tư. Bắt đầu là meme coin, dự án mở rộng gồm sàn phi tập trung (ShibaSwap), nền tảng NFT, nhiều tiện ích khác. Giá mỗi token rất thấp giúp nhà đầu tư nhỏ lẻ dễ sở hữu hàng triệu hoặc hàng tỷ token, tạo sức hút mạnh mẽ.
Uniswap cách mạng hóa giao dịch tiền điện tử với mô hình tạo lập thị trường tự động (AMM). Là một trong những sàn phi tập trung lớn nhất, Uniswap cho phép giao dịch token trực tiếp từ ví cá nhân, không cần trung gian. Chủ sở hữu UNI có quyền biểu quyết về định hướng giao thức.
Mỗi Altcoin trên đều có giá trị và lợi ích riêng, đáp ứng nhu cầu, trường hợp sử dụng cụ thể trong thị trường tiền điện tử.
Để đầu tư Altcoin hiệu quả, bạn cần nắm hai chỉ số quan trọng: tỷ lệ thống trị Altcoin và vốn hóa thị trường.
Tỷ lệ thống trị Altcoin là phần trăm tổng giá trị thị trường tiền điện tử thuộc về toàn bộ Altcoin. Công thức tính như sau:
Tỷ lệ thống trị Altcoin = (Tổng vốn hóa thị trường tiền điện tử – Vốn hóa thị trường Bitcoin) / Tổng vốn hóa thị trường × 100%
Khi tỷ lệ thống trị Bitcoin giảm, tỷ lệ Altcoin tăng, phản ánh dòng vốn chuyển sang các đồng tiền thay thế.
Biểu đồ thống trị Altcoin là công cụ mạnh phát hiện xu hướng thị trường:
Lịch sử ghi nhận tỷ lệ thống trị Altcoin chạm đỉnh gần 67% vào năm 2017–2018 và gần 60% giữa năm 2021, trùng với các đợt tăng giá Altcoin mạnh mẽ.
Vốn hóa thị trường Altcoin là tổng giá trị của toàn bộ Altcoin lưu hành. Chỉ số này được tính bằng giá của từng coin nhân với nguồn cung lưu hành, cộng lại (không tính Bitcoin).
Gần đây, vốn hóa Altcoin đạt khoảng một triệu tỷ USD, chiếm khoảng một nửa thị trường tiền điện tử toàn cầu.
Theo dõi biểu đồ vốn hóa Altcoin mang lại nhiều thông tin giá trị:
Nhiều nhà đầu tư quan sát tỷ lệ vốn hóa giữa Bitcoin và Altcoin để xác định dòng vốn chuyển dịch giữa các phân khúc. Khi vốn chuyển từ Bitcoin sang Altcoin, thường kéo theo làn sóng tăng giá cho toàn thị trường Altcoin.
Trong thị trường tiền điện tử, “mùa Altcoin” hay “altseason” là hiện tượng các Altcoin đồng loạt tăng mạnh, vượt trội hơn Bitcoin trong thời gian ngắn.
Mùa Altcoin thường bắt đầu sau khi Bitcoin đã tăng giá mạnh và bước vào giai đoạn đi ngang hoặc ổn định. Khi đó, nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận cao hơn chuyển một phần vốn từ Bitcoin sang Altcoin, khiến tỷ lệ thống trị Bitcoin giảm và Altcoin đồng loạt tăng giá.
Chỉ số Altcoin Season Index giúp nhận diện thị trường có đang vào mùa Altcoin hay không, dựa trên các yếu tố:
Các mùa Altcoin tiêu biểu:
Mùa Altcoin thường kéo dài từ vài tuần đến vài tháng, tùy thuộc diễn biến thị trường, tâm lý nhà đầu tư và các yếu tố kinh tế vĩ mô. Thời gian này có thể kết thúc đột ngột, giá Altcoin đảo chiều giảm nhanh như lúc tăng.
Giống như mọi khoản đầu tư khác, Altcoin mang lại cơ hội lớn nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro cao mà nhà đầu tư cần cân nhắc.
Do đầu tư Altcoin tiềm ẩn rủi ro cao, việc nghiên cứu kỹ lưỡng là yêu cầu bắt buộc trước khi bỏ vốn. Dưới đây là các tiêu chí cần xem xét khi đánh giá một dự án Altcoin tiềm năng:
White paper là tài liệu mô tả công nghệ, mục tiêu, chiến lược phát triển đồng tiền điện tử. Khi đọc cần lưu ý:
Xem xét đầy đủ các khía cạnh trên giúp bạn lựa chọn chính xác đồng Altcoin đáng đầu tư, giảm thiểu rủi ro.
Lưu trữ Altcoin đúng cách là yếu tố quyết định bảo vệ tài sản của bạn. Mỗi hình thức lưu trữ có mức bảo mật, tiện lợi khác nhau.
Dù chọn loại ví nào, hãy tuân thủ nguyên tắc bảo mật sau:
Như câu nói nổi tiếng trong crypto: “Not your keys, not your coins.” (Không giữ khóa riêng, không sở hữu coin). Việc chủ động bảo vệ tài sản Altcoin là trách nhiệm cá nhân không thể thiếu khi tham gia thị trường.
Thị trường Altcoin liên tục phát triển từ năm 2011 đến nay. Khi không gian crypto ngày càng trưởng thành, chỉ những dự án có giá trị thực, ứng dụng rõ ràng mới phát triển bền vững, còn lại sẽ bị đào thải.
Với người mới, nên bắt đầu từ sàn giao dịch uy tín – nơi có danh mục Altcoin đa dạng, giao diện thân thiện, bảo mật vững chắc. Mức phí cạnh tranh và các công cụ giao dịch hiện đại sẽ giúp tối ưu chiến lược đầu tư.
Dù bạn muốn theo dõi xu hướng thị trường qua chỉ số thống trị Altcoin hay xây dựng danh mục đầu tư gồm các dự án tiềm năng, lựa chọn đúng nền tảng sẽ giúp bạn tự tin gia nhập thị trường giàu tiềm năng này.
Đầu tư Altcoin luôn là quyết định cá nhân, cần dựa trên nghiên cứu kỹ, khả năng chịu rủi ro và mục tiêu tài chính cụ thể. Hãy bắt đầu nhỏ, học hỏi không ngừng và tuyệt đối không đầu tư quá khả năng chi trả.
Altcoin là tất cả tiền kỹ thuật số ngoại trừ Bitcoin. Altcoin đa dạng về chức năng như DeFi, game, thanh toán. Bitcoin chủ yếu là tài sản lưu trữ giá trị, còn altcoin thường thử nghiệm công nghệ mới và có nhiều ứng dụng cụ thể.
Top 10 altcoin dẫn đầu hiện tại gồm Ethereum, Binance Coin, Solana, Cardano, Ripple, Polkadot, Dogecoin, Litecoin, Chainlink và Uniswap. Thứ hạng có thể thay đổi theo biến động thị trường và vốn hóa.
Nên nghiên cứu kỹ dự án trước khi đầu tư, chọn sàn uy tín, đa dạng hóa danh mục với nhiều loại Altcoin, chỉ đầu tư số tiền có thể mất, và giữ một phần vốn bằng tiền pháp định để tận dụng cơ hội.
Altcoin gặp rủi ro mất cắp nếu bảo mật yếu và không có bảo hiểm. Để tránh bị lừa, hãy dùng mật khẩu mạnh, bật xác thực hai lớp, kiểm tra uy tín sàn, lưu khóa riêng an toàn.
Ethereum tập trung hợp đồng thông minh, Binance Coin dùng cho phí giao dịch, Cardano có phí thấp hơn, phát triển dựa trên phương pháp khoa học và ứng dụng proof-of-stake tiên tiến.
Hedera, BNB, Algorand, Qubic, Celestia có tiềm năng tăng trưởng lớn nhờ hoạt động mạng mạnh và hệ sinh thái phát triển.
Nên chọn sàn có thanh khoản lớn, bảo mật cao, hỗ trợ nhiều loại Altcoin. Sàn uy tín thường cung cấp ví lạnh, quy trình xác minh danh tính và phí cạnh tranh, giúp giao dịch an toàn, hiệu quả.
Người mới nên đầu tư nhỏ (5-10% tài sản), ưu tiên Altcoin vốn hóa lớn, thanh khoản cao. Kiểm tra mức độ tập trung nắm giữ để giảm rủi ro và tìm hiểu kỹ tiềm năng phát triển trước khi quyết định đầu tư.











