
Hệ sinh thái blockchain rất phức tạp, được xây dựng trên nhiều lớp công nghệ khác nhau, mang lại năng lực chuyển đổi đột phá. Nếu như các khái niệm layer-1 và layer-2 đã trở nên quen thuộc, thì giờ đây, một phân loại mới đang nổi bật: layer-0. Giao thức blockchain này chính là nền tảng cơ sở hạ tầng cho nhiều tài sản số và token đang được giao dịch hiện nay.
Để tìm hiểu về layer-0, trước hết cần hiểu rõ các nguyên lý cơ bản của công nghệ blockchain. Về cốt lõi, blockchain là một sổ cái số công khai, phân tán, ghi lại các giao dịch an toàn nhờ mật mã học. Thông thường, ngăn xếp blockchain gồm năm lớp: hạ tầng phần cứng, dữ liệu, mạng, đồng thuận và ứng dụng.
Khi nghiên cứu blockchain, bạn sẽ gặp các thuật ngữ như layer-1 và layer-2, dùng để phân loại các giao thức blockchain có vai trò riêng trong hệ sinh thái tổng thể. Layer-0 ngày càng được chú ý vì nhấn mạnh vào khả năng mở rộng và tính liên kết giữa các blockchain.
Các giao thức blockchain layer-0 sử dụng kiến trúc dựa trên sidechain, gồm ba thành phần:
Layer-0 và layer-1 đều mang lại những giá trị cốt lõi như phi tập trung, bảo mật và minh bạch, nhưng khác biệt ở một số điểm trọng yếu:
Một số giao thức layer-0 nổi bật gồm:
Mỗi giao thức này đều có mô hình riêng về khả năng liên kết và mở rộng blockchain.
Sự thành công của các giao thức layer-0 như Cosmos, Polkadot và Avalanche đánh dấu bước tiến quan trọng trong kiến trúc blockchain. Khi giải quyết các hạn chế về khả năng mở rộng và tính liên kết của các blockchain layer-1 phổ biến, layer-0 trở thành nền tảng cốt lõi, cho phép xây dựng sidechain dạng mô-đun và các tiêu chuẩn giao tiếp chuyên biệt. Nhờ đó, hệ sinh thái blockchain trở nên năng động, gắn kết hơn, nơi các layer-1 tùy chỉnh dựa trên nền tảng layer-0 vững chắc đáp ứng từng nhu cầu thị trường cụ thể, hướng tới tương lai tích hợp blockchain liền mạch.
Polkadot (DOT), Cosmos (ATOM) và Avalanche (AVAX) là các loại tiền mã hóa layer-0 tiêu biểu, cung cấp hạ tầng cho các blockchain có tính liên kết.
Bitcoin được xếp vào blockchain layer-1. Đây là blockchain chính trực tiếp xử lý và xác thực giao dịch trên mạng lưới của mình.
Layer-zero crypto là hạ tầng blockchain kết nối an toàn nhiều mạng lưới, cho phép truyền thông tin và chuyển tài sản hiệu quả giữa các chuỗi khác nhau.
Layer-0 là nền tảng cơ sở hạ tầng, Layer-1 là blockchain chính, còn Layer-2 là các giải pháp mở rộng được xây dựng trên Layer-1.









![QuickSwap (QUICK) [Sàn giao dịch phi tập trung (DEX)]](https://gimg.staticimgs.com/learn/69cb2172762209422552a0d3c232a90651e677a2.png)
