
DePIN, viết tắt của Decentralized Physical Infrastructure Networking, là một trong những lĩnh vực phát triển nhanh nhất trong công nghệ Web3 hiện nay. Ngành công nghiệp mới nổi này tận dụng các động lực khuyến khích bằng token blockchain để thúc đẩy cá nhân trên toàn cầu cùng xây dựng và cung cấp các dịch vụ hạ tầng thiết yếu. Các mạng lưới này đang vận hành nhiều ứng dụng đa dạng, từ kết xuất máy tính, sạc xe điện cho tới mạng viễn thông, góp phần thay đổi căn bản cách thức phân phối các dịch vụ quan trọng.
Helium là điển hình của làn sóng DePIN khi xây dựng một mạng không dây phi tập trung nổi bật. Với vai trò nhà cung cấp dịch vụ di động, Helium đem lại kết nối 5G giá hợp lý thông qua mạng Helium Mobile do cộng đồng vận hành, với chi phí cạnh tranh chỉ từ 20 USD/tháng. Theo ông Abhay Kumar, CEO Quỹ Helium, đổi mới chủ đạo của nền tảng nằm ở khả năng cân bằng động lực giữa người dùng mong muốn kết nối và các cá nhân có thể cung cấp dịch vụ đó. Sự cân bằng này tạo dựng một hệ sinh thái bền vững, nơi mọi thành viên đều hưởng lợi khi mạng lưới phát triển.
Helium vận hành hai mạng lưới bổ trợ: mạng 5G và mạng IoT (Internet vạn vật). Kiến trúc này đặc biệt dễ tiếp cận với người tham gia. Bất kỳ ai cũng có thể trở thành “trạm phát sóng” di động khi lắp đặt thiết bị hotspot tại nhà mình hoặc địa điểm thuộc quyền sở hữu. Khi người dùng trong vùng phủ sử dụng mạng, chủ hotspot sẽ nhận thưởng bằng token gốc Helium cho dịch vụ kết nối mà họ cung cấp.
Việc dân chủ hóa hạ tầng đánh dấu bước chuyển căn bản trong cách xây dựng và duy trì mạng viễn thông. Thay vì phụ thuộc vào các tập đoàn tập trung lớn để triển khai và vận hành hệ thống trạm phát sóng, Helium tận dụng sức mạnh cộng đồng, giúp thành viên chủ động khai thác vị trí và thiết bị sẵn có, chuyển đổi công suất dư thừa thành hạ tầng mạng thực tiễn.
Mô hình phi tập trung của Helium đem lại lợi ích kinh tế rõ rệt cho người sử dụng cuối. Khi loại bỏ nhu cầu về tổ chức tập trung lớn để quản lý mặt bằng, vận hành cơ sở, bảo trì cũng như nhân sự, Helium cắt giảm đáng kể chi phí vận hành. Khoản tiết kiệm này trực tiếp chuyển hóa thành lợi ích cho người tiêu dùng thông qua các gói cước di động hàng tháng cạnh tranh, hợp lý.
Ông Scott Sigel, COO Quỹ Helium, nhấn mạnh rằng việc tiết giảm chi phí này là quá trình liên tục chứ không phải thành tựu tức thời. Khi mạng mở rộng, càng nhiều thành viên đóng góp hạ tầng, hiệu quả vận hành càng gia tăng, mở ra khả năng giảm giá sâu hơn cho người dùng. Mô hình này khẳng định mạng lưới cộng đồng có thể mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội so với hạ tầng viễn thông truyền thống.
Kể từ khi tích hợp với Solana năm 2023, Helium đã mở rộng mạnh mẽ. Mạng này ra mắt dịch vụ di động 5G toàn nước Mỹ, triển khai vùng phủ tới Mexico nhờ hợp tác với các nhà mạng lớn, đồng thời phối hợp với các công ty công nghệ hàng đầu để tích hợp dịch vụ và phần cứng kèm thiết bị di động.
Việc tích hợp với Solana là điều kiện tiên quyết cho hoạt động của Helium. Quá trình điều phối hạ tầng vật lý quy mô lớn giữa nhiều thành viên độc lập đòi hỏi tốc độ xử lý và công suất giao dịch mà các hệ thống thanh toán truyền thống không đáp ứng được. Cơ chế khuyến khích bằng token giúp phối hợp hiệu quả nguồn lực phân tán, và chỉ có blockchain mới đủ khả năng thực hiện các giao dịch phức tạp, tốc độ cao ở quy mô lớn như vậy.
Việc lựa chọn Solana làm blockchain nền tảng phản ánh yêu cầu kỹ thuật và thực tiễn then chốt của Helium. Ông Noah Prince, Trưởng kỹ thuật Giao thức Quỹ Helium giải thích: khi mạng Helium phát triển, blockchain nền tảng phải mở rộng tương ứng. Theo ông, “Solana thực sự cung cấp năng lực đặc biệt cho mục tiêu này”. Blockchain không được phép trở thành rào cản mà phải là động lực thúc đẩy sứ mệnh cung cấp dịch vụ không dây.
Bên cạnh khả năng mở rộng, Helium còn đặt ưu tiên cho trải nghiệm người dùng. Nền tảng phải trực quan, nhanh và đơn giản với người dùng phổ thông, kể cả khi họ không có kiến thức về blockchain. Ông Scott Sigel khẳng định, “Solana thực sự cung cấp nền tảng kỹ thuật cho các giao diện kiểu này”. Hạ tầng kỹ thuật vận hành phía sau gần như vô hình với người dùng cuối, họ chỉ việc tận hưởng kết nối tin cậy, giá hợp lý mà không cần quan tâm đến công nghệ blockchain phía sau.
Helium chứng minh rằng các mạng hạ tầng phi tập trung quy mô lớn đạt hiệu suất tối ưu trên Solana. Sự kết hợp giữa khả năng mở rộng vượt trội, tốc độ giao dịch cao và giao diện thân thiện của Solana tạo nền tảng lý tưởng để xây dựng các mạng lưới hạ tầng vật lý phục vụ người tiêu dùng đại chúng. Thành công của Helium – từ các gói cước cạnh tranh, phủ sóng 5G toàn quốc đến mở rộng ra quốc tế – chứng minh DePIN là động lực chuyển đổi ngành viễn thông và nhiều lĩnh vực khác. Khi DePIN tiếp tục phát triển, năng lực kỹ thuật độc đáo của Solana sẽ định vị nền tảng này trở thành lựa chọn tự nhiên để vận hành thế hệ mạng lưới hạ tầng mới, góp phần thay đổi cách cung cấp các dịch vụ thiết yếu toàn cầu.
Đúng vậy, Helium được xây dựng trên Solana. Solana cung cấp khả năng mở rộng và hiệu suất cần thiết để mạng lưới hạ tầng không dây của Helium tăng trưởng và vận hành hiệu quả ở quy mô lớn.
Helium đã chuyển sang blockchain Solana vào ngày 18 tháng 04 năm 2023. Việc di chuyển này tận dụng tốc độ và khả năng mở rộng cao của Solana, giúp đội ngũ phát triển Helium tập trung phát triển giao thức không dây thay vì duy trì hạ tầng blockchain.
Helium là mạng IoT phi tập trung, còn Solana là blockchain tốc độ cao cho hợp đồng thông minh. Solana có tốc độ giao dịch vượt trội và phí cực thấp, phù hợp cho các ứng dụng DeFi tổng quát, trong khi Helium chuyên về hạ tầng kết nối không dây.
Helium áp dụng kiến trúc lazy claiming trên Solana để tiết kiệm chi phí, trong đó các oracle theo dõi thu nhập ngoài chuỗi và người dùng nhận thưởng khi có nhu cầu. Hệ thống Proof of Coverage yêu cầu hotspot phát tín hiệu mỗi 6 giờ với xác thực mật mã từ các điểm chứng thực lân cận, ngăn chặn gian lận và bảo đảm các giao dịch an toàn, quy mô lớn trên blockchain Solana.









