Block Trade là gì và vận hành như thế nào?

Block trade là một cơ chế tài chính cao cấp, cho phép thực hiện các giao dịch tài sản quy mô lớn mà vẫn hạn chế tối đa ảnh hưởng đến thị trường. Các công cụ giao dịch chuyên biệt này đóng vai trò thiết yếu đối với nhà đầu tư tổ chức và cá nhân sở hữu giá trị tài sản ròng cao, khi cần thực hiện giao dịch lớn với độ bảo mật và ổn định thị trường vượt trội.

Block trade là gì?

Block trade là giao dịch khối lượng lớn, nghĩa là mua hoặc bán một lượng chứng khoán hoặc tài sản đáng kể dưới dạng một lệnh duy nhất. Khác với giao dịch truyền thống trên sàn công khai, các hoạt động block trade diễn ra bên ngoài kênh thị trường chuẩn nhằm giữ ổn định giá và bảo vệ danh tính nhà giao dịch.

Những giao dịch này thường dành cho các tổ chức như quỹ đầu tư, quỹ hưu trí, công ty đầu tư lớn - gọi chung là block house. Mục tiêu chính của block trade là chuyển nhượng tài sản quy mô lớn mà không gây ra biến động giá mạnh, tránh ảnh hưởng tiêu cực đến thị trường hoặc để lộ vị thế chiến lược của người tham gia.

Chẳng hạn, khi nhà đầu tư sở hữu tài sản ròng lớn muốn mua lượng cổ phiếu lớn của một loại chứng khoán, nếu giao dịch qua sàn truyền thống rất dễ bị lộ chiến lược đầu tư, đồng thời tạo ra biến động giá không mong muốn. Nhờ cơ chế block trade qua các tổ chức trung gian, nhà đầu tư có thể hoàn tất giao dịch mà vẫn đảm bảo bảo mật và ổn định thị trường.

Block trade vận hành như thế nào?

Quy trình thực hiện block trade gồm nhiều bước chuyên sâu, đòi hỏi chuyên môn, mối quan hệ và sự phối hợp chiến lược giữa nhà giao dịch với block house.

Quá trình bắt đầu khi nhà giao dịch tiếp cận block house để đề nghị thực hiện lệnh lớn một cách kín đáo, hiệu quả. Cách tiếp cận dựa trên quan hệ này bảo đảm giao dịch block trade được xử lý bởi các chuyên gia giàu kinh nghiệm, hiểu rõ nhu cầu và mức độ chấp nhận rủi ro của khách hàng.

Sau khi tiếp nhận yêu cầu, block house sẽ xác định giá thông qua phân tích điều kiện thị trường, quy mô lệnh và tác động tiềm tàng. Quá trình định giá này thường bao gồm đàm phán với bên đối tác để xác lập giá phù hợp, có thể kèm theo mức cộng hoặc trừ so với giá thị trường, nhằm bù đắp quy mô giao dịch lớn.

Một phương thức thực hiện khác là chiến lược “iceberg order”, tức chia giao dịch lớn thành lệnh nhỏ để che giấu quy mô thực. Nhà giao dịch sẽ mua dần cổ phần từ nhiều bên bán cho đến khi đủ vị thế mong muốn, qua đó che khuất quy mô thực sự của hoạt động trên thị trường.

Giao dịch được thực hiện qua thị trường OTC hoặc kênh riêng tư, không qua sàn công khai, giúp giảm tối đa tác động đến thị trường khi thực hiện block trade. Quy trình thanh toán tuân thủ quy chuẩn, tài sản được trao đổi với khoản thanh toán theo điều khoản đã thống nhất.

Các loại block trade

Block trade có nhiều cấu trúc giao dịch riêng biệt, mỗi loại được thiết kế để phù hợp với từng tình huống và yêu cầu quản trị rủi ro. Việc hiểu rõ các biến thể giúp nhà đầu tư lựa chọn cơ chế giao dịch tối ưu cho từng trường hợp.

Bought Deal: Theo cấu trúc này, tổ chức quản lý sẽ mua trực tiếp cổ phần từ bên bán, sau đó bán lại cho bên mua khác với giá cao hơn. Tổ chức thu lợi từ chênh lệch giá giữa hai giao dịch và chịu rủi ro tồn kho trong thời gian giữ tài sản.

Non-risk Trade: Ở hình thức này, tổ chức quản lý tiến hành tiếp thị để thu hút người mua tiềm năng cho tài sản. Sau khi đàm phán giá cố định với bên mua, tổ chức nhận hoa hồng từ bên bán nhờ tạo ra nhu cầu và hỗ trợ thực hiện giao dịch mà không phải chịu rủi ro tồn kho.

Back-stop Deal: Trong cấu trúc này, tổ chức quản lý cam kết mức giá bán tối thiểu cho bên cung cấp tài sản, dù không trực tiếp giữ tài sản. Nếu không tìm đủ người mua, tổ chức sẽ mua phần còn lại, đảm bảo sự chắc chắn về giá cho bên bán.

Ưu điểm và hạn chế của block trade

Block trade mang lại nhiều lợi thế cho giao dịch quy mô lớn, nhưng cũng có những thách thức mà nhà đầu tư cần cân nhắc.

Ưu điểm: Block trade giúp giảm tác động thị trường nhờ thực hiện giao dịch lớn ngoài sàn công khai, giúp nhà đầu tư tránh biến động giá mạnh ảnh hưởng đến chiến lược. Cơ chế này tăng thanh khoản, đặc biệt với tài sản kém thanh khoản, hỗ trợ bên bán chuyển nhượng số lượng lớn và bên mua thiết lập vị thế lớn hiệu quả. Đồng thời, block trade bảo mật danh tính các bên tham gia, giảm biến động qua thực hiện kín đáo. Chi phí giao dịch cũng thường thấp hơn do không phải chịu phí sàn và phụ phí.

Hạn chế: Block trade có thể tạo ra sự bất cân xứng thông tin, gây bất lợi cho nhà đầu tư cá nhân thiếu kiến thức, kết nối hoặc vốn để tham gia. Rủi ro đối tác tăng trong giao dịch riêng, đặc biệt với bought deal hay back-stop khi vấn đề tài chính là yếu tố quyết định. Dù được thiết kế giảm tác động thị trường, thông tin về block trade bị rò rỉ hoặc công bố vẫn có thể gây đầu cơ, biến động giá và ảnh hưởng nhận định thị trường. Ngoài ra, block trade đôi khi làm giảm thanh khoản trên sàn công khai, nhất là với tài sản ít giao dịch, khiến việc mua bán của các bên khác gặp khó khăn.

Kết luận

Block trade là công cụ quan trọng trong thị trường tài chính hiện đại, giúp nhà đầu tư tổ chức và cá nhân sở hữu tài sản lớn thực hiện giao dịch quy mô lớn với hiệu quả cao, giảm tác động thị trường. Thông qua các cơ chế như bought deal, non-risk trade, back-stop, block trade cung cấp nguồn thanh khoản thiết yếu, đồng thời giữ bảo mật và giảm biến động giá. Tuy nhiên, nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ giữa ưu điểm chi phí, bảo mật với rủi ro đối tác, thông tin và vấn đề thanh khoản. Hiểu rõ cơ chế, các loại hình và hệ quả của block trade giúp nhà đầu tư ra quyết định sáng suốt khi giao dịch lớn, góp phần nâng cao hiệu quả và sự ổn định của thị trường tài chính.

FAQ

Block trade có vi phạm pháp luật không?

Block trade hoàn toàn hợp pháp. Đây là quy trình được quản lý chặt chẽ trong thị trường tài chính, liên quan đến giao dịch lớn được xử lý riêng biệt với hoạt động thị trường thông thường. Cơ quan quản lý đảm bảo mọi giao dịch diễn ra công bằng, minh bạch.

Blocktrade đang có diễn biến gì?

Tháng 06 năm 2024, Blocktrade đã được nhóm nhà đầu tư fintech kỳ cựu đến từ Estonia mua lại, nhằm thúc đẩy phát triển chiến lược và mở rộng nền tảng trên thị trường.

Thực hiện block trade thế nào?

Liên hệ trực tiếp với nhà môi giới hoặc đối tác giao dịch để thương lượng điều khoản song phương. Thống nhất chi tiết về tài sản, số lượng, giá cả. Gửi lệnh block trade đã thỏa thuận để thực hiện ngoài sàn công khai. Đảm bảo khối lượng giao dịch đạt ngưỡng tối thiểu do nền tảng quy định.

Block trade có lợi cho cổ phiếu không?

Block trade đem lại lợi ích cho cổ phiếu bằng cách giúp nhà đầu tư lớn giao dịch khối lượng lớn mà không gây biến động giá. Cơ chế này tăng thanh khoản, giảm biến động giá và hỗ trợ xác lập giá hiệu quả cho nhà đầu tư tổ chức.