
Công nghệ blockchain đã làm thay đổi căn bản thế giới tiền kỹ thuật số và các hệ thống phi tập trung. Tuy nhiên, cũng như mọi lĩnh vực công nghệ đang phát triển, những bất đồng và nhu cầu nâng cấp dễ dẫn đến những biến động lớn trong cấu trúc của blockchain. Một trong số đó là hard fork. Bài viết này phân tích khái niệm hard fork trong blockchain, tác động của nó và các phương án quản trị hiệu quả.
Hard fork là thay đổi nền tảng trong giao thức blockchain khiến mạng lưới bị phân tách. Thay đổi này lớn đến mức tạo ra hai phiên bản blockchain không tương thích. Các node phải cập nhật phần mềm để tiếp tục xử lý giao dịch trên chuỗi mới; nếu không, sẽ bị bỏ lại trên chuỗi cũ. Hard fork tạo ra các đồng tiền mã hóa riêng biệt với lịch sử giao dịch, thông số kỹ thuật và quy trình xác thực khác nhau.
Cả hard fork và soft fork đều là phương thức cập nhật blockchain, nhưng khác biệt lớn về cách thực hiện và ảnh hưởng. Soft fork là nâng cấp tương thích ngược, không bắt buộc tất cả các node phải cập nhật phần mềm. Soft fork chỉ chỉnh sửa một số thành phần trong hạ tầng blockchain mà vẫn giữ tương thích với giao thức gốc. Một ví dụ tiêu biểu là bản nâng cấp Segregated Witness (SegWit) của Bitcoin, giúp tăng hiệu suất giao dịch mà không phân tách mạng.
Hard fork có thể xuất phát từ các yếu tố như:
Ví dụ, Bitcoin Cash (BCH) ra đời từ tranh cãi về kích thước block của Bitcoin. Tương tự, hard fork của Ethereum để xử lý sự cố bảo mật lớn cho thấy các sự kiện này có thể dẫn đến mạng lưới bị phân tách.
Hard fork ngẫu nhiên là sự phân tách mạng blockchain ngoài ý muốn, thường do lỗi phần mềm, sự cố đồng bộ mạng hoặc các vấn đề kỹ thuật khác. Tuy không chủ đích, nhưng chúng vẫn gây ra tác động như hard fork chủ động, tạo ra hai chuỗi riêng biệt. Các developer áp dụng nhiều biện pháp như kiểm thử định kỳ và kiểm toán bên thứ ba để giảm nguy cơ hard fork ngẫu nhiên.
Hard fork vừa có thể mang lại lợi ích, vừa tiềm ẩn bất lợi cho hệ sinh thái blockchain:
Ưu điểm:
Nhược điểm:
Để hạn chế phát sinh hard fork, các developer blockchain thực hiện các chiến lược sau:
Hard fork là con dao hai lưỡi trong lĩnh vực công nghệ blockchain. Chúng có thể mang lại tính năng mới và giải quyết vấn đề quan trọng, nhưng cũng có nguy cơ làm phân mảnh cộng đồng và gây xáo trộn thị trường. Khi lĩnh vực crypto tiếp tục phát triển, cân bằng giữa nâng cấp thiết yếu và duy trì sự ổn định mạng lưới là thách thức then chốt với các developer và cộng đồng blockchain.
Fork là sự phân tách mạng blockchain, tạo ra hai chuỗi riêng biệt. Fork xuất hiện khi giao thức được thay đổi, sinh ra phiên bản mới của blockchain.
Có, Bitcoin hoàn toàn có thể bị fork. Đã có nhiều fork diễn ra, tạo ra các đồng tiền mã hóa mới như Bitcoin Cash hay Bitcoin Gold. Tuy nhiên, quá trình fork không ảnh hưởng đến blockchain gốc của Bitcoin.
Blockchain chủ yếu có hai loại fork: soft fork và hard fork. Soft fork tương thích ngược, hard fork tạo ra chuỗi mới.











