
Mô hình Stock-to-Flow (S2F) của Bitcoin do PlanB phát triển đã nhanh chóng trở thành một trong những công cụ dự báo giá được quan tâm hàng đầu trong hoạt động giao dịch tiền mã hóa kể từ năm 2019. Công cụ phân tích này dự đoán giá trị tương lai của Bitcoin thông qua việc đánh giá mối quan hệ giữa nguồn cung lưu thông và tốc độ khai thác, đồng thời lấy cảm hứng từ các phương pháp định giá hàng hóa truyền thống áp dụng với vàng, bạc.
Mô hình Stock-to-Flow của Bitcoin là công cụ dự báo định lượng do PlanB phát triển dưới bút danh, dựa trên động lực nguồn cung để dự đoán giá trị tương lai của BTC. Mô hình này gồm hai thành phần chính: “stock” là tổng lượng Bitcoin đang lưu hành, còn “flow” là tốc độ sản xuất dự kiến trong một khoảng thời gian nhất định. PlanB giới thiệu phương pháp này trong bài viết trên Medium năm 2019 “Modeling Bitcoin Value with Scarcity”, cho rằng đặc tính khan hiếm của Bitcoin tương đồng với các kim loại quý, nhờ vậy các chỉ số định giá hàng hóa trở nên phù hợp khi áp dụng cho tiền mã hóa.
Tỷ lệ Stock-to-Flow được tính bằng cách lấy lượng stock chia cho flow dự kiến, tỷ lệ càng cao thì mức độ khan hiếm càng lớn so với nguồn cung. Chính sách lạm phát cố định của Bitcoin giúp việc tính toán S2F rất đơn giản. Mạng lưới Bitcoin diễn ra sự kiện “halving” khoảng bốn năm một lần, giảm một nửa tốc độ phát hành BTC mới. Điều này tạo ra cú sốc nguồn cung có thể dự đoán, làm Bitcoin ngày càng khan hiếm, tỷ lệ S2F liên tục tăng, từ đó, theo lý thuyết của PlanB, giá thị trường cũng tăng theo.
Biểu đồ Stock-to-Flow do PlanB xây dựng hiện được phổ biến rộng rãi qua nhiều nền tảng như các kênh mạng xã hội của PlanB và website phân tích crypto chuyên biệt. Biểu đồ sử dụng đường màu thể hiện giá thực tế của Bitcoin được xếp chồng lên các dự báo giá theo S2F. Sắc độ màu thể hiện yếu tố thời gian: màu lạnh như xanh, tím biểu thị thời điểm gần halving; màu nóng như đỏ, cam ứng với giai đoạn cách xa lần halving tiếp theo.
Trục dọc của biểu đồ là giá Bitcoin, phía dưới có chỉ số chênh lệch thể hiện mức độ sai khác giữa dự báo của mô hình Stock-to-Flow và giá giao dịch thực tế của BTC. Nhà giao dịch dựa vào mức chênh lệch này cũng như các mẫu hình lịch sử để xác định xu hướng tiềm năng và dự đoán biến động giá tương lai. Hình thức trực quan này giúp đánh giá nhanh liệu Bitcoin đang giao dịch trên hay dưới mức giá trị khan hiếm dự báo bởi mô hình Stock-to-Flow.
Mô hình Stock-to-Flow của PlanB nhanh chóng nhận được sự quan tâm trong cộng đồng crypto nhờ nhiều ưu điểm nổi bật. Khung dự báo đơn giản, dễ tiếp cận, phù hợp với cả nhà giao dịch mới lẫn chuyên nghiệp, không đòi hỏi kiến thức phức tạp như nhiều mô hình tài chính khác. Mô hình tập trung vào các yếu tố thực tế, có thể kiểm chứng của giao thức Bitcoin—cụ thể là nguồn cung tối đa, lịch halving và tốc độ khai thác—thay vì dựa vào giả định chủ quan hay các yếu tố đầu cơ.
Từ khi ra mắt vào năm 2019, mô hình Stock-to-Flow của PlanB đã cho thấy sự tương quan đáng kể với xu hướng giá của Bitcoin, trong đó dự báo chủ đạo về đà tăng giá dài hạn nhờ tính khan hiếm ngày càng thể hiện rõ qua nhiều chu kỳ thị trường. Thành tích này giúp mô hình gia tăng uy tín trong cộng đồng crypto. Ngoài ra, Stock-to-Flow là công cụ dự báo dài hạn hiệu quả, đặc biệt phù hợp với nhà đầu tư HODL, cung cấp các tín hiệu về thời điểm mua vào hấp dẫn và cơ hội phòng hộ danh mục đầu tư.
Dù phổ biến, mô hình Stock-to-Flow của PlanB vẫn bị giới chuyên gia và nhà giao dịch phê bình. Nhiều ý kiến cho rằng mô hình quá đơn giản, bỏ qua hàng loạt yếu tố tác động đến giá Bitcoin như tâm lý thị trường, biến động pháp lý, cải tiến công nghệ và đổi mới toàn thị trường. Việc chỉ quan tâm động lực cung khiến mô hình không phản ánh đầy đủ bản chất đa chiều của thị trường tiền mã hóa.
Mô hình S2F giả định Bitcoin chủ yếu là “vàng số”—một tài sản lưu trữ giá trị tương tự kim loại quý. Dù quan điểm này ngày càng phổ biến, nó không tính đến các trường hợp sử dụng khác của Bitcoin như phương tiện thanh toán ngang hàng hay dự trữ tiền tệ, mỗi yếu tố có thể tác động khác biệt lên giá. Ngoài ra, mô hình của PlanB dựa trên dữ liệu lịch sử và kỳ vọng về nhu cầu ổn định, khiến nó dễ bị ảnh hưởng mạnh bởi các sự kiện “thiên nga đen”—những biến động bất ngờ có thể làm thay đổi toàn bộ thị trường bất chấp nền tảng tokenomic.
Với nhà giao dịch ngắn hạn, mô hình Stock-to-Flow của PlanB có giá trị ứng dụng hạn chế. Giao dịch lướt sóng hoặc ngắn hạn cần công cụ nhạy bén với biến động giá nhanh, trong khi mô hình S2F chỉ phù hợp với phân tích xu hướng dài hạn liên quan đến chu kỳ halving và giới hạn nguồn cung. Các nhà giao dịch này thường dựa vào chỉ báo kỹ thuật, mẫu hình biểu đồ và dữ liệu thị trường thời gian thực thay vì dự báo dựa trên mức độ khan hiếm.
Nhà giao dịch thường tích hợp mô hình Stock-to-Flow của PlanB vào hệ thống phân tích để hiểu rõ diễn biến giá của BTC trong quá khứ và dự báo xu hướng dài hạn, đặc biệt liên quan tới chu kỳ halving. Tuy nhiên, nhà giao dịch chuyên nghiệp hiểu rằng việc chỉ tập trung vào lịch phát hành và tokenomics là chưa đủ để phản ánh toàn diện các động lực thị trường. Ứng dụng hiệu quả đòi hỏi kết hợp phân tích Stock-to-Flow với các phương pháp bổ trợ như phân tích kỹ thuật, chỉ số kinh tế vĩ mô, cập nhật pháp lý, cũng như các chỉ báo on-chain như khối lượng giao dịch, hoạt động ví.
Điểm mạnh lớn nhất của mô hình Stock-to-Flow là mang lại nền tảng xác định giá trị dựa trên tính khan hiếm của Bitcoin trong dài hạn. Khi kết hợp với các phương pháp phân tích khác, mô hình S2F của PlanB giúp cung cấp thêm bối cảnh cho quyết định đầu tư dài hạn, hỗ trợ nhận diện các thời điểm Bitcoin bị định giá thấp hoặc cao bất thường so với mức khan hiếm thực tế. Cách tiếp cận đa chiều này giúp nâng cao hiệu quả ra quyết định so với việc chỉ dựa vào một chỉ báo đơn lẻ.
Mô hình Stock-to-Flow của PlanB là bước tiến đáng chú ý trong phân tích thị trường crypto, tạo ra khung tiếp cận đơn giản để hiểu mối liên hệ giữa tính khan hiếm của Bitcoin và giá trị tiềm năng. Tuy nhiên, bên cạnh ưu điểm đơn giản và bám sát các yếu tố tokenomics cơ bản, nhà đầu tư cần hiểu rõ giới hạn của mô hình, bao gồm việc khó phản ánh biến động tâm lý thị trường, tiến bộ công nghệ hay các biến cố bất ngờ. Mô hình S2F của PlanB sẽ phát huy hiệu quả tối đa khi được sử dụng như một phần trong chiến lược phân tích tổng hợp, kết hợp đa dạng nguồn dữ liệu và góc nhìn. Như mọi mô hình dự báo tài chính, Stock-to-Flow nên dùng làm cơ sở tham khảo để hiểu động lực khan hiếm của Bitcoin, đồng thời cần cân nhắc các yếu tố thị trường rộng hơn ảnh hưởng đến định giá tiền mã hóa.
Có, PlanB đã dự đoán Bitcoin có thể đạt 300.000 USD vào năm 2026 dựa trên mô hình stock-to-flow cùng dữ liệu on-chain.
Tỷ lệ Stock-to-Flow đo mức độ khan hiếm của một tài sản bằng cách so sánh nguồn cung hiện có với lượng sản xuất hàng năm. Tỷ lệ càng cao, mức độ khan hiếm càng lớn—chỉ số này thường dùng cho kim loại quý và tiền mã hóa.
Có, Plan B đã bán Bitcoin vào năm 2023 và chuyển hướng sang đầu tư Bitcoin ETF, đánh dấu thay đổi lớn trong chiến lược đầu tư của ông.
Plan B là nhà phân tích crypto ẩn danh nổi tiếng với việc xây dựng mô hình Stock-to-Flow của Bitcoin nhằm dự báo giá trị Bitcoin dựa trên yếu tố khan hiếm.







