So sánh Hợp đồng Kỳ hạn và Hợp đồng Tương lai

Các sản phẩm phái sinh giữ vai trò trọng yếu trong cả lĩnh vực tài chính truyền thống lẫn thị trường tiền mã hóa đang phát triển mạnh mẽ. Trong số các loại phái sinh, hợp đồng tương lai nổi bật trong hoạt động giao dịch tài sản số. Bài viết này phân tích những điểm khác biệt chủ chốt giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai, hai sản phẩm chủ lực trên thị trường phái sinh.

Giao dịch Hợp đồng Tương lai là gì?

Giao dịch hợp đồng tương lai là hoạt động mua bán các hợp đồng nhằm đầu cơ giá tài sản trong tương lai. Các hợp đồng này là phái sinh, giá trị của chúng phụ thuộc vào một tài sản cơ sở. Trong giao dịch hợp đồng tương lai, các bên trao đổi thỏa thuận hợp đồng thay vì chuyển giao tài sản thực. Mỗi hợp đồng quy định cụ thể về khối lượng, mức giá và thường có ngày đáo hạn.

Khởi nguồn với mục đích giúp nông dân bảo đảm giá nông sản, hợp đồng tương lai hiện nay đã mở rộng sang nhiều loại tài sản, từ hàng hóa đến các loại tiền kỹ thuật số như Bitcoin.

Hợp đồng Tương lai là gì?

Hợp đồng tương lai là sản phẩm phái sinh chuẩn hóa được giao dịch công khai trên các sàn. Các hợp đồng này có điều khoản cố định về khối lượng tài sản cơ sở, mức giá xác lập và ngày đáo hạn. Ví dụ, một hợp đồng dầu thô tương lai thường đại diện cho 1.000 thùng dầu. Đặc trưng nổi bật của hợp đồng tương lai là sự chuẩn hóa và minh bạch, không cho phép thương lượng lại điều khoản.

Hợp đồng Kỳ hạn là gì?

Hợp đồng kỳ hạn, dù có cấu trúc tương đồng với hợp đồng tương lai, là các thỏa thuận riêng tư được thanh toán ngoài sàn (OTC). Loại hợp đồng này mang lại tính linh hoạt và bảo mật cao hơn khi đàm phán điều khoản, nhưng lại thiếu sự minh bạch và quy chế quản lý như hợp đồng tương lai giao dịch công khai. Hợp đồng kỳ hạn đòi hỏi sự tin tưởng lớn hơn giữa các bên do không có bên thứ ba giám sát.

So sánh Hợp đồng Kỳ hạn và Hợp đồng Tương lai

Khác biệt lớn nhất giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai nằm ở nơi giao dịch. Hợp đồng tương lai luôn được giao dịch công khai trên sàn, còn hợp đồng kỳ hạn là thỏa thuận tư nhân ngoài sàn. Điều này dẫn đến các khác biệt sau:

1. Tính tùy chỉnh: Hợp đồng kỳ hạn cho phép linh hoạt tối đa về điều khoản và điều kiện.
2. Tự do giao dịch: Hợp đồng tương lai có thể mua bán bất cứ lúc nào trước ngày đáo hạn, trong khi hợp đồng kỳ hạn thường giữ đến khi kết thúc.
3. Chuẩn hóa: Hợp đồng tương lai áp dụng điều khoản chuẩn hóa giúp giao dịch thuận tiện, còn hợp đồng kỳ hạn có thể điều chỉnh theo từng trường hợp.
4. Minh bạch: Hợp đồng tương lai đảm bảo tính minh bạch nhờ giao dịch công khai trên sàn.

So sánh Hợp đồng Tương lai và Quyền chọn

Quyền chọn, một loại phái sinh khác, khác hợp đồng tương lai về mức độ nghĩa vụ. Hợp đồng tương lai buộc phải thực hiện đúng điều khoản vào ngày đáo hạn, trong khi quyền chọn chỉ trao quyền, không bắt buộc, cho người nắm giữ được mua hoặc bán tài sản cơ sở ở mức giá xác định vào thời điểm nhất định. Khác biệt này quyết định đến rủi ro và tiềm năng sinh lời của từng công cụ.

Nhà giao dịch lựa chọn giữa Hợp đồng Tương lai và Hợp đồng Kỳ hạn như thế nào?

Việc lựa chọn giữa hợp đồng tương lai và hợp đồng kỳ hạn phụ thuộc vào nhu cầu và mục tiêu cụ thể của từng nhà giao dịch:

1. Dễ tiếp cận: Hợp đồng tương lai dễ tiếp cận và giao dịch trên các thị trường công khai.
2. Đầu cơ: Hợp đồng tương lai được ưu tiên cho mục đích đầu cơ giá nhờ tính thanh khoản và khả năng giao dịch linh hoạt.
3. Tùy chỉnh: Hợp đồng kỳ hạn phù hợp khi điều khoản chuẩn hóa của hợp đồng tương lai không đáp ứng được yêu cầu cụ thể.
4. Bảo mật: Giao dịch quy mô lớn có thể sử dụng hợp đồng kỳ hạn để tránh ảnh hưởng đến thị trường.
5. Quản trị rủi ro: Hợp đồng tương lai có rủi ro đối tác thấp hơn do được sàn giao dịch giám sát.

Kết luận

Cả hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai đều giữ vai trò thiết yếu trên thị trường phái sinh, mỗi loại sở hữu ưu điểm và hạn chế riêng. Hợp đồng tương lai vượt trội về chuẩn hóa, minh bạch và dễ dàng giao dịch, phù hợp với đầu cơ giá và quản trị rủi ro. Hợp đồng kỳ hạn dù kém minh bạch hơn, nhưng đem lại linh hoạt và bảo mật cho các thỏa thuận riêng biệt. Việc lựa chọn giữa hai loại hợp đồng này phụ thuộc vào nhu cầu cụ thể, khẩu vị rủi ro và chiến lược của từng nhà giao dịch. Khi thị trường tài sản số ngày càng phát triển, việc am hiểu các công cụ này sẽ trở nên ngày càng quan trọng với cả nhà đầu tư truyền thống lẫn nhà giao dịch tiền mã hóa.

Câu hỏi thường gặp

Sự khác biệt giữa hợp đồng kỳ hạn và hợp đồng tương lai là gì?

Hợp đồng kỳ hạn là thỏa thuận riêng tư, có thể tùy chỉnh và được thanh toán khi đáo hạn. Hợp đồng tương lai là sản phẩm chuẩn hóa, giao dịch trên sàn, với thanh toán hàng ngày và yêu cầu ký quỹ.

Hợp đồng kỳ hạn có rủi ro hơn hợp đồng tương lai không?

Thông thường, hợp đồng kỳ hạn có rủi ro lớn hơn hợp đồng tương lai. Hợp đồng kỳ hạn là giao dịch OTC mang rủi ro đối tác, còn hợp đồng tương lai là sản phẩm chuẩn hóa, giao dịch trên sàn với rủi ro vỡ nợ thấp hơn.

Giá kỳ hạn có giống giá tương lai không?

Không, giá kỳ hạn và giá tương lai không giống nhau. Giá kỳ hạn thường do các bên thỏa thuận riêng, còn giá tương lai được chuẩn hóa và giao dịch công khai trên sàn. Hợp đồng tương lai còn có cơ chế thanh toán hàng ngày, điều này không áp dụng với hợp đồng kỳ hạn.