AAVE là gì: Bể thanh khoản được cộng đồng quản lý

Tổng quan

Aave (trước đây là ETHLend) là giao thức cho vay và đi vay phi tập trung, không lưu ký, cho phép người dùng gửi tài sản vào các pool thanh khoản để sinh lợi và vay tài sản với lãi suất biến động hoặc cố định. Giao thức này ra mắt năm 2017 bởi Stani Kulechov sau đợt ICO huy động được 17,8 triệu USD. Aave còn cho phép người dùng vay không thế chấp cực ngắn hạn gọi là flash loan.

Giao thức phi tập trung này quản lý nợ bằng cách đảm bảo mọi khoản vay (trừ flash loan) trên nền tảng đều phải thế chấp vượt mức, tức là giá trị tài sản thế chấp luôn cao hơn khoản vay. Nếu tài sản thế chấp của người dùng giảm xuống dưới ngưỡng nhất định, hệ thống sẽ tự động thanh lý để trả một phần nợ. Nhờ vậy, hệ thống luôn duy trì đủ thanh khoản.

Các điểm chính

• Aave là giao thức DeFi phi tập trung cho vay và đi vay.

• Theo số liệu DeFiLlama, đây là giao thức DeFi lớn thứ hai thế giới về tổng giá trị khóa (TVL).

• Aave duy trì thanh khoản bằng cách yêu cầu mọi khoản vay, trừ flash loan ngắn hạn, đều phải thế chấp vượt mức và được hỗ trợ bởi pool thanh khoản an toàn gọi là Safety Module.

• Token gốc AAVE được dùng cho quản trị và có thể staking trong Safety Module để nhận thưởng.

Giới thiệu về Aave: Aave hoạt động thế nào?

Aave ban đầu xây dựng trên Ethereum nhưng là giao thức DeFi đa chuỗi, nghĩa là hỗ trợ nhiều mạng blockchain như Fantom, Avalanche — đây là điểm độc đáo của Aave. Giao thức này hỗ trợ Ether và các token ERC-20 (token theo chuẩn ERC-20 của Ethereum) và vận hành ngang hàng phi tập trung dựa trên hợp đồng thông minh.

Aave duy trì thanh khoản bằng cách yêu cầu tất cả khoản vay, trừ flash loan chỉ kéo dài vài giây, đều phải thế chấp vượt mức. Nền tảng sẽ tự động thanh lý tài sản thế chấp của người vay không đảm bảo tỷ lệ khoản vay trên giá trị tài sản (LTV) để trả nợ và khôi phục thanh khoản. LTV xác định số tiền tối đa có thể vay so với tài sản thế chấp. Tỷ lệ LTV của Aave là 75%.

Khi người dùng gửi tài sản vào pool thanh khoản của Aave, hệ thống mint và phát hành aToken (ví dụ: aETH). aToken đại diện quyền sở hữu, có giá trị bằng tài sản gửi vào, tích lũy lãi suất theo thời gian thực và có thể quy đổi thành tài sản gốc bất cứ lúc nào. Chủ sở hữu aToken cũng được hưởng phần phí từ flash loan.

Lãi suất người dùng nhận được biến động theo nguồn cung cho vay và cầu vay của từng tài sản. Tài sản có lãi suất cao thường tiềm ẩn rủi ro không đủ thanh khoản vì tỷ lệ sử dụng thường sát 100%.

Aave còn có pool thanh khoản riêng gọi là Safety Module. Safety Module là cơ chế bảo vệ khi hệ thống thiếu thanh khoản. Người dùng gửi token AAVE vào Safety Module sẽ nhận thêm token thưởng. Khi có rủi ro, các token này sẽ được bán để phục hồi thanh khoản. Chủ sở hữu token AAVE quản trị giao thức theo mô hình phi tập trung.

Token AAVE được dùng ở đâu?

AAVE chủ yếu dùng để quản trị giao thức, cấp quyền biểu quyết cho người nắm giữ đối với các vấn đề của nền tảng. Với AAVE, bạn có thể bỏ phiếu cho các đề xuất hoặc tự tạo đề xuất, ảnh hưởng tới tương lai giao thức. Số lượng AAVE càng nhiều, quyền biểu quyết càng cao.

Giao dịch

Qua các sàn tiền mã hóa, người dùng có thể đầu cơ giá trị AAVE để kiếm lợi nhuận. Tiền mã hóa biến động mạnh, những người chưa có kinh nghiệm nên cẩn trọng khi giao dịch.

Thu nhập lãi suất

Thông qua dịch vụ staking của các nền tảng lớn, bạn có thể nhận lãi suất từ AAVE, hưởng lợi suất linh hoạt hoặc cố định mà vẫn giữ quyền sở hữu.

Staking trong Safety Module

Chủ sở hữu AAVE có thể "khóa" token vào Safety Module — pool thanh khoản bảo vệ rủi ro thanh khoản. Người gửi token vào pool nhận thêm AAVE làm phần thưởng.

Lịch sử Aave

Aave ra đời năm 2017 với tên ETHLend do Stani Kulechov sáng lập khi ông học luật tại Đại học Helsinki. Lúc đó, Aave là một trong những giao thức DeFi đầu tiên.

Kulechov tốt nghiệp Thạc sĩ Luật năm 2020, hiện là CEO của Aave Companies (tổ chức hỗ trợ Aave) với mục tiêu xây dựng hệ sinh thái tài chính minh bạch, công bằng, toàn diện hơn — đó là lý do Aave ra đời.

Sau khi ra mắt, Aave huy động được 17,8 triệu USD qua ICO để xây dựng nền tảng cho vay ngang hàng phi tập trung, bán gần một tỷ token LEND — token gốc trước khi đổi tên thành Aave. Sau khi chuyển sang mô hình pool thanh khoản (thay cho P2P lending) năm 2018, tổ chức này đổi tên thành Aave.

Năm 2020, Aave Companies ra mắt giao thức Aave, giao thức mã nguồn mở, không lưu ký mà họ vẫn quản lý. Sự kiện ra mắt thu hút đông đảo người dùng, tính năng flash loan gây chú ý với giới developer và cộng đồng tiền mã hóa trên toàn cầu.

AAVE Tokenomics

AAVE là token gốc chuẩn ERC-20 của giao thức Aave. Công dụng chính là quản trị đề xuất liên quan đến Aave, ngoài ra có thể giao dịch tự do trên các sàn tiền mã hóa và staking trong Safety Module để nhận thưởng.

Tổng cung AAVE, bắt đầu giao dịch với giá khoảng 50 USD vào tháng 5/2020, là 16 triệu token. Trước khi chuyển từ ETHLend sang Aave, token có tên LEND. Sau chuyển đổi, LEND được đổi sang AAVE tỷ lệ 100:1, tổng số token giảm từ 1,3 tỷ xuống 13 triệu. Số lượng AAVE lưu hành gần đây là khoảng 14,8 triệu.

Ba triệu token AAVE cũng được phát hành và phân bổ vào quỹ dự trữ hệ sinh thái. Quỹ này do chủ sở hữu AAVE kiểm soát, dùng để thúc đẩy phát triển giao thức và hệ sinh thái Aave. Nguồn cung và giao thức AAVE đều phi tập trung, không tổ chức nào nắm tỷ lệ lớn nên không có quyền kiểm soát nền tảng.

Doanh thu từ phí của người dùng Aave được dùng để mua lại và đốt một phần token — tức loại khỏi lưu thông, gọi là "burn" trong DeFi.

AAVE được tạo ra như thế nào?

Bạn có thể thắc mắc: "Quy trình tạo AAVE ra sao?" Vì không có blockchain riêng và hoạt động đa chuỗi, AAVE không được tạo qua mining hay staking. Vậy AAVE vận hành thế nào? Token này được phát hành bởi các miner giao thức theo quy tắc đã định.

Nhóm phát triển Aave thường yêu cầu đa số người dùng biểu quyết đề xuất tăng nguồn cung token trước khi thực hiện. Nếu thiếu hụt thanh khoản thực tế hoặc dự báo, các token AAVE trong Safety Module sẽ được bán để bù đắp. Nếu vẫn không đủ, đề xuất phát hành thêm AAVE sẽ được cộng đồng biểu quyết. Nếu đồng thuận, token mới sẽ phát hành và bán công khai để bù thiếu hụt.

Đối thủ và vị thế của AAVE

Aave có nhiều đối thủ lớn, xét theo TVL thì nổi bật nhất là JustLend và Compound (theo số liệu DeFiLlama). JustLend, TVL khoảng 3,24 tỷ USD, là nền tảng cho vay đầu tiên và chính thức của TRON, cũng cho phép vay và gửi tài sản vào pool để nhận lãi suất. Compound, từng dẫn đầu TVL và nay chỉ còn 2,63 tỷ USD, là giao thức cho vay phi tập trung dựa trên Ethereum, cung cấp pool thanh khoản cho vay và cho vay tài sản để nhận lãi suất.

Thời gian gần đây Aave là giao thức cho vay và đi vay lớn nhất, phổ biến nhất trên Ethereum và toàn cầu, TVL cao hơn JustLend gần 2,4 tỷ USD.

Token gốc AAVE cũng dẫn đầu: vốn hóa thị trường 1,4 tỷ USD, vượt xa COMP của Compound (562 triệu USD) và JST của JustLend (250 triệu USD).

Khác với JustLend và Compound, Aave là giao thức đa chuỗi, tức hỗ trợ nhiều blockchain. Aave có tỷ lệ LTV cao hơn Compound, nghĩa là với cùng tài sản thế chấp, bạn có thể vay nhiều hơn trên Aave. Dù các giao thức đều cung cấp APY tương đương, Aave là nền tảng duy nhất hỗ trợ flash loan.

Đối tác và nhà đầu tư của Aave

Aave là giao thức DeFi có khả năng tích hợp cao, liên kết với nhiều giao thức DeFi khác để cung cấp tính năng nâng cao cho người dùng, nhờ đó sở hữu mạng lưới đối tác rộng lớn. Aave hợp tác với các nền tảng lớn như Balancer, Centrifuge, Uniswap, MakerDAO — giao thức DeFi lớn nhất về TVL. Ngoài ra, Aave còn liên kết với Polygon, sidechain Ethereum phát triển mạnh.

Tổng cộng, Aave đã huy động được 49 triệu USD qua hơn 8 vòng gọi vốn, gồm 4 ICO và các vòng seed, venture. Công ty nhận vốn từ 16 nhà đầu tư, có các tên tuổi lớn như Alameda Research, Blockchain.com Ventures, Three Arrows Capital, IBM.

Phân tích SWOT về Aave

Điểm mạnh của Aave

Aave khác biệt với đối thủ ở nhiều khía cạnh. Điểm nổi bật là hỗ trợ đa chuỗi, giúp mở rộng phạm vi tài sản mã hóa và phục vụ người dùng trên nhiều blockchain. Các điểm mạnh khác gồm khả năng tích hợp cao, tỷ lệ LTV vượt trội, tính năng flash loan và sự hậu thuẫn của tổ chức thương mại Aave Companies.

Điểm yếu của Aave

Nhược điểm lớn nhất của Aave là yêu cầu thế chấp vượt mức để hạn chế rủi ro mất khả năng thanh toán. Đây là rào cản với nhiều người muốn sử dụng tài sản thay vì giữ thế chấp. Aave còn cạnh tranh gay gắt với nhiều đối thủ mới, cũ. Một số lo ngại tính đa chuỗi khiến hệ thống dễ bị tấn công hơn.

Cơ hội phát triển của Aave

Aave giúp người dùng toàn cầu vay tiền thế chấp bằng tài sản số dễ tiếp cận, không cần điểm tín dụng hay thu nhập hàng tháng như tổ chức truyền thống. Điều này rất hấp dẫn với người dùng chưa quen tài chính truyền thống. Nhờ flash loan, người dùng có thể giao dịch và thực hiện các tác vụ chưa từng có trên thị trường tài chính.

Aave cũng mở rộng nền tảng. Quản trị xuyên chuỗi — điểm khác biệt của Aave — cho phép người dùng đề xuất quản trị trên nhiều blockchain. Aave là giao thức DeFi đầu tiên triển khai, có tiềm năng mở rộng thị trường. Đội ngũ Aave còn công bố phát triển ví di động, lên kế hoạch tích hợp với Curve Finance và Sushiswap.

Thách thức đối với Aave

Khi cạnh tranh cho vay DeFi ngày càng khốc liệt, Aave đối mặt cả đối thủ cũ lẫn mới. Đối thủ mới liên tục gia nhập, chiếm thị phần. Giống các giao thức ngành, Aave còn đối diện rủi ro chính sách pháp lý bất lợi và thất thoát quỹ cộng đồng.

Kế hoạch phát triển Aave tới năm 2030

Đội ngũ Aave Labs đề xuất kế hoạch phát triển Aave 2030 như "cột mốc tạm thời", giúp Aave dẫn đầu DeFi qua đổi mới, mở rộng quy mô để tiếp cận thêm tỷ người dùng. Dự án đề xuất phát hành Aave Protocol V4, nâng cao thanh khoản mạng lưới, bổ sung Tài sản thực (RWA) và tạo phiên bản giao thức mới.

Thành phần chính của đề xuất

• Aave V4: Phiên bản mới hứa hẹn tiến bộ công nghệ vượt trội.

• Lớp thanh khoản xuyên chuỗi (CCLL): Nâng cao khả năng cung cấp thanh khoản của Aave trên nhiều blockchain, áp dụng công nghệ mới truy cập thanh khoản tức thì.

• Tài sản thực (RWA): V4 sẽ tích hợp RWA vào hệ sinh thái Aave qua stablecoin GHO để tăng chức năng.

• Aave Network: Dự kiến xây dựng mạng lưới trung tâm cho Aave và GHO, đa chuỗi, độc lập, nâng cao quản trị, lý thuyết giúp giao dịch rẻ hơn.

Mục tiêu và lộ trình

• Năm đầu tiên: Phát triển phong cách hình ảnh mới, tạo mẫu Aave V4, tích hợp GHO với RWA, hỗ trợ một chuỗi ngoài EVM.

• Năm thứ hai và ba: Xây dựng Aave Network, triển khai CCLL, tiếp tục tích hợp RWA, phát triển sản phẩm mới của Aave Labs.

Vai trò cộng đồng

Aave Labs nhấn mạnh sự tham gia cộng đồng, tổ chức đánh giá hàng năm để đảm bảo mục tiêu hợp với DAO Aave. Đơn vị sẽ giảm dần đóng góp kỹ thuật, trao quyền chủ động cho cộng đồng.

Nguồn vốn

Aave Labs xin cấp tài trợ ba năm. Đợt đầu đề nghị 3 triệu GHO trả trước, tiếp đó 12 triệu GHO và 25.000 stkAAVE trong năm đầu. Cách này nhằm đảm bảo tham gia chủ động, đồng thuận mục tiêu và lộ trình.

Tin tức, cập nhật và sự kiện nổi bật về Aave

Đề xuất cập nhật AAVEconomics

Tháng 7/2024, một đề xuất nhằm loại bỏ các điểm không hiệu quả trong thanh khoản thứ cấp. Đề xuất Umbella mới loại bỏ và kiểm soát dư nợ thừa mà không ảnh hưởng giá trị, ổn định token. Ban đầu, bảo vệ token GHO (stablecoin) và AAVE sẽ tách biệt, tăng cường bảo vệ GHO.

Hệ thống staking và thưởng mới hiện đại hóa Safety Module StkGHO để nhận thưởng kép. Phương pháp trả nợ mới thay thế cách "tịch thu và bán". Anti-GHO token mới giúp người vay GHO giảm nợ, hài hòa lợi ích người staking và vay. Kế hoạch hoàn tất chuyển đổi token LEND cũ, chuyển dư về quỹ dự trữ hệ sinh thái. Thêm Safety Module cho aToken (awETH, aUSDC) để bảo vệ phần lớn nợ giao thức, giảm chi phí.

Chương trình Buy & Distribute sử dụng doanh thu giao thức mua AAVE trên thị trường thứ cấp và phân bổ cho người staking, đảm bảo thưởng ổn định. Thu thập ý kiến cộng đồng, nếu đồng thuận sẽ đưa đề xuất vào biểu quyết chính thức.

Stablecoin GHO

Tháng 7/2022, tổ chức hỗ trợ Aave công bố sẽ phát hành stablecoin GHO. Để mint GHO, người dùng phải thế chấp tài sản, giống như vay trên Aave, GHO cũng phải thế chấp vượt mức. Stablecoin này tương tự DAI của MakerDAO, neo giá USD và được bảo đảm bằng nhiều loại tài sản mã hóa do người dùng chọn. Người dùng còn nhận lãi suất trên tài sản thế chấp gửi.

Mở rộng sang Curve và Sushiswap

Để tăng quy mô thị trường, Aave công bố mở rộng sang các giao thức DeFi Curve Finance và Sushiswap — hai sàn giao dịch phi tập trung (DEX) lớn nhất trên Ethereum.

Ví di động

Ngày 1 tháng 1 năm 2022, CEO Stani Kulechov công bố đội dự án đang phát triển ví di động. Giá AAVE phản ứng tích cực với thông tin này.

Bỏ phiếu miễn phí gas

Nhiều chủ sở hữu token AAVE, nhất là người nắm số lượng nhỏ, không tham gia biểu quyết quản trị do phí gas cao. Để cải thiện, đội ngũ Aave phát triển tính năng cho phép người dùng biểu quyết miễn phí.

Aave và Flash Loan

Flash loan do đội phát triển Aave sáng tạo là công cụ tài chính mới. Flash loan là khoản vay không thế chấp tức thì, phải hoàn trả trong cùng một giao dịch. Công nghệ này tận dụng khả năng blockchain hủy giao dịch nếu điều kiện không đáp ứng. Điều kiện là khoản vay phải hoàn trả trước khi giao dịch kết thúc. Bên cho vay nhận phí khuyến khích, nhờ đó flash loan không có rủi ro kỹ thuật.

Flash loan cho phép hoán đổi nợ và tài sản thế chấp trong một vị thế trên Aave, ví dụ chuyển tài sản biến động sang tài sản ổn định để tránh nguy cơ thanh lý. Nếu người dùng vay USDT bằng ETH thế chấp trên Aave, khi ETH giảm giá, họ có thể dùng flash loan để đổi ETH sang đồng ổn định hoặc stablecoin.

Kết luận

Giao thức cho vay và đi vay phi tập trung, không lưu ký Aave giúp người dùng tăng tài sản bằng cách gửi vào pool thanh khoản. Đồng thời, họ có thể tiếp cận các khoản vay không thế chấp ngắn hạn, tận dụng cơ hội arbitrage.

Aave hướng tới thay đổi hệ sinh thái tài chính bằng giải pháp minh bạch, công bằng, toàn diện hơn. Giao thức liên tục đổi mới, mở rộng, giữ vị trí dẫn đầu DeFi, đồng thời cam kết phi tập trung và quản trị cộng đồng.

FAQ

AAVE là gì? Quản trị pool thanh khoản bằng cộng đồng thế nào?

AAVE là giao thức cho vay phi tập trung, nơi chủ sở hữu token quản trị nền tảng. Chủ sở hữu AAVE kiểm soát pool thanh khoản qua biểu quyết quyết định giao thức, quản lý quỹ từ phí và có thể staking token để nhận thưởng, bảo vệ giao thức.

Cách gửi tài sản vào AAVE để nhận lợi suất? Nhà cung cấp thanh khoản kiếm được bao nhiêu?

Gửi tài sản làm thế chấp vào AAVE để nhận lãi suất; nhà cung cấp thanh khoản thường nhận lợi suất từ 2–5% mỗi năm tùy thị trường và biến động tài sản.

Mục đích token AAVE là gì? Thành viên cộng đồng tham gia quản trị thế nào?

Chủ sở hữu token AAVE tham gia quản trị nền tảng qua biểu quyết đề xuất niêm yết tài sản mới, điều chỉnh giao thức, định hướng phát triển. Cơ chế phi tập trung đảm bảo cộng đồng giữ vai trò trung tâm trong quyết định then chốt.

Rủi ro khi vay trên AAVE? Cơ chế thanh lý vận hành ra sao?

Rủi ro vay trên AAVE gồm biến động giá tài sản thế chấp và nguy cơ thanh lý. Khi giá trị tài sản thế chấp dưới ngưỡng an toàn, cơ chế thanh lý sẽ tự động bán tài sản đã vay để trả nợ, bảo vệ giao thức và người gửi tài sản.

AAVE khác gì các giao thức DeFi như Compound và Uniswap?

AAVE là giao thức cho vay cung cấp token đa dạng, hỗ trợ đa chuỗi như Ethereum, Polygon, Avalanche. Khác Uniswap (DEX), AAVE tập trung cho vay và đi vay. So với Compound, AAVE có flash loan không cần thế chấp, tạo cơ hội arbitrage không ràng buộc tài sản.

Cần bao nhiêu vốn để bắt đầu vay hoặc cung cấp thanh khoản trên Aave?

Bạn có thể bắt đầu với bất kỳ số vốn nào. Aave không yêu cầu gửi tối thiểu. Tuy nhiên, để vay cần đủ tài sản thế chấp. Ví dụ, với 1.000 USD thế chấp ở mức LTV 90%, bạn có thể vay tối đa 900 USD.

Phí gas trên AAVE là bao nhiêu? Khi nào phí giao dịch thấp nhất?

Phí gas trên AAVE phụ thuộc giá gas mạng Ethereum. Giao dịch thường rẻ nhất ngoài giờ cao điểm như đêm khuya hoặc sáng sớm khi mạng ít hoạt động.