Block Trade là gì và cơ chế hoạt động ra sao?

Block trade đóng vai trò thiết yếu trên thị trường tài chính, hỗ trợ thực hiện giao dịch quy mô lớn mà vẫn hạn chế tối đa sự biến động của thị trường. Bài viết này đi sâu vào khái niệm block trade, quy trình vận hành, các loại hình phổ biến cùng những điểm mạnh và hạn chế mà nhà đầu tư cần lưu ý.

Block trade là gì?

Block trade là giao dịch mua bán một lượng lớn tài sản chỉ trong một lần, thường được thực hiện ngoài thị trường chính thức. Mục đích của block trade là giảm tối đa tác động đến giá tài sản. Các giao dịch này chủ yếu do nhóm nhà đầu tư tổ chức như quỹ tương hỗ, quỹ hưu trí hoặc các công ty đầu tư lớn (block house) đảm nhận.

Block trade giúp nhà đầu tư giá trị cao mua bán khối lượng tài sản lớn mà không ảnh hưởng đến sự riêng tư hoặc tạo biến động mạnh cho thị trường. Việc này tăng tính bảo mật và góp phần giữ ổn định thị trường.

Quy trình thực hiện block trade

Thực hiện block trade gồm các bước sau:

1. Khởi tạo: Nhà đầu tư liên hệ block house để yêu cầu giao dịch lớn với tính bảo mật và hiệu quả cao.

2. Xác lập giá: Thị trường block xác định mức giá hợp lý dựa trên điều kiện thị trường, quy mô lệnh và dự báo tác động thị trường.

3. Đàm phán: Block house và đối tác tìm được tiếng nói chung về giá, có thể bao gồm chênh lệch hoặc chiết khấu so với giá thị trường hiện hành.

4. Thực hiện: Giao dịch được triển khai thông qua thị trường OTC hoặc giao dịch riêng để hạn chế ảnh hưởng thị trường.

5. Thanh toán: Các bên trao đổi tài sản với nhau theo điều khoản đã thống nhất.

Đôi khi, nhà đầu tư sẽ sử dụng “iceberg order” bằng cách chia nhỏ giao dịch lớn thành các lệnh nhỏ hơn để che giấu quy mô thực sự của giao dịch.

Các loại hình block trade

Block trade có nhiều loại với chiến lược và đặc điểm riêng:

1. Bought deal: Đơn vị quản lý mua cổ phiếu từ người bán, sau đó bán lại cho người mua khác với giá cao hơn để hưởng phần chênh lệch.

2. Non-risk trade: Đơn vị quản lý tiếp thị tài sản để thu hút nhà đầu tư, thỏa thuận giá cố định với người mua và nhận hoa hồng từ người bán ban đầu.

3. Back-stop deal: Đơn vị quản lý cam kết mức giá bán tối thiểu cho nhà cung cấp tài sản gốc và sẵn sàng mua lại phần dư nếu không đủ người mua.

Ví dụ về block trade

Minh họa cho hoạt động block trade qua một tình huống giả định:

Một nhà đầu tư tổ chức lớn muốn bán 1 triệu cổ phiếu Công ty XYZ với giá thị trường hiện tại là 50 USD/cổ phiếu, tổng giá trị giao dịch đạt 50 triệu USD. Nếu giao dịch này thực hiện trực tiếp trên thị trường mở, giá cổ phiếu có thể bị giảm mạnh.

Vì vậy, nhà đầu tư liên hệ bàn giao dịch block tại một tổ chức tài chính lớn. Bàn giao dịch này tìm kiếm các nhà đầu tư tổ chức khác có nhu cầu mua số lượng lớn cổ phiếu. Qua đàm phán, họ chốt được người mua chấp nhận mức giá 49,75 USD/cổ phiếu cho toàn bộ lô.

Giao dịch được thực hiện riêng tư giữa hai bên với giá 49,75 USD/cổ phiếu, tổng giá trị là 49,75 triệu USD. Block trade giúp bên bán chuyển nhượng nhanh chóng với tác động giá tối thiểu, đồng thời bên mua sở hữu vị thế lớn mà không cần mua lẻ nhiều lần gây biến động giá.

Ưu và nhược điểm của block trade

Nhà đầu tư cần cân nhắc những lợi thế và hạn chế của block trade như sau:

Ưu điểm:

• Giảm tác động thị trường
• Tăng thanh khoản
• Bảo mật thông tin giao dịch
• Chi phí giao dịch thấp

Nhược điểm:

• Che giấu biến động thị trường
• Rủi ro từ đối tác cao hơn
• Nguy cơ phản ứng thị trường tiêu cực
• Thanh khoản thị trường công khai bị ảnh hưởng

Kết luận

Block trade giữ vai trò quan trọng trong hoạt động tài chính, là phương thức giao dịch quy mô lớn mà vẫn đảm bảo sự ổn định cho thị trường. Dù mang lại lợi ích như giảm tác động thị trường, tăng thanh khoản, block trade cũng tiềm ẩn rủi ro đối tác và nguy cơ che lấp biến động quan trọng. Nhà đầu tư cần cân nhắc kỹ lưỡng các ưu, nhược điểm trước khi áp dụng block trade vào chiến lược đầu tư tổng thể.

FAQ

Ví dụ về block trading là gì?

Ví dụ về block trading là giao dịch cryptocurrency lớn, thường từ 10.000 đơn vị trở lên, được thực hiện ngoài sàn giao dịch nhằm giảm ảnh hưởng thị trường và tối ưu mức giá cho nhà đầu tư tổ chức.

Block trade có ưu điểm hay nhược điểm?

Block trade đem lại lợi ích cho các giao dịch khối lượng lớn với tác động thị trường thấp và mức giá tốt cho nhà đầu tư tổ chức, nhưng có thể làm giảm minh bạch và thanh khoản đối với nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Cách nhận diện block trade?

Nhận diện block trade thông qua các giao dịch đơn lẻ quy mô lớn tác động mạnh đến giá hoặc khối lượng, thường diễn ra ngoài sàn và được báo cáo riêng biệt so với giao dịch thị trường thông thường.

Ví dụ về block deal là gì?

Block deal là giao dịch lớn, thường từ 10.000 cổ phiếu trở lên hoặc giá trị từ 200.000 USD, được thực hiện riêng giữa hai bên ngoài thị trường mở để hạn chế ảnh hưởng giá.